پایان نامه علل ظهور وگسترش گفتمانهای مبارز دینی در دهههای 40 و50 در ایران

چکیده:

این پژوهش به زمینه های ظهور و گسترش گفتمان های مبارز دینی در دهه های 40 و50 که باعث پیروزی انقلاب اسلامی ایران و شکل دهی نظام جمهوری اسلامی شده است، می پردازد. پرسش بنیادین این جُستار، چگونگی ظهور و گسترش گفتمان های مبارز دینی و برتری آن نسبت به گفتمان های غیردینی در ایرانِ دهه ی چهل و پنجاه می باشد. نگارنده در پاسخ به این پرسش، درصدد برآمد تا با پایبندی به الزامات روش تحلیلی تاریخی و گفتمانی، پس از بحث نظریه گفتمان لاکلا و موفه، فرضیه مورد بحث خود مبنی بر اینکه؛ شکست گفتمان های چپ و لیبرال در مبارزه با رژیم پهلوی از یک سو و اسرار رژیم برنوسازی خطّی و مذهب ستیزی از سوی دیگر که موجب ظهور گفتمان های مبارز دینی در دهه های چهل و پنجاه در ایران گردید، را به آزمون بگذارد.

به عبارتی ، در شرایط بی قراری جامعه و فضای نسبتاً باز سیاسی به وجود آمده پس از فروپاشی گفتمان مطلقه پهلوی اول، جامعه ایران شاهد ظهور و گسترش گفتمان های متعدد از جمله: گفتمان های چپ، ملی گرای لیبرال و دینی، در دهه های 20 و 30 بوده است. اما از یک سو، گفتمان های مبارز غیردینی به دلیل ضعف دال مرکزی و عدم تثبیت هارمونی، توان تبدیل به گفتمان هژمون را نداشته، و در مواجه با گفتمان پهلویسم دچار ضعف و ناکارآمدی شدند. از سوی دیگر، عدم هماهنگی دال های گفتمان پهلویسم با مؤلفه های سیاسی، اقتصادی، فرهنگی جامعه ایران، گفتمان فوق نتوانست هژمونی خود را تثبیت و تداوم بخشد. به همین دلیل گفتمان های مبارز دینی در دو دهه منتهی به انقلاب با استفاده از دال های خالی موجود در آن فضا و با مفصل بندی مناسب توانستند به هژمونی گفتمان برای مبارزه با سلطنت تبدیل شوند.

 

کلید واژه ها: گفتمان، لاکلا و موفه، گفتمان های مبارز غیر دینی، گفتمان پهلویسم، گفتمان های مبارز دینی.

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                  صفحه

فصل اول: کلیات

1- تعریف مسأله…………………………………………………………………………………….. 2

2- سوال اصلی………………………………………………………………………………………… 3

3- سوالات فرعی…………………………………………………………………………………….. 3

4- فرضیه اصلی ……………………………………………………………………………………… 3

5- فرضیات فرعی……………………………………………………………………………………. 3

6- سوابق پژوهش  ………………………………………………………………………………….. 4

7- محدوده زمانی …………………………………………………………………………………. 10

8- اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………. 10

9- ماهیت تحقیق…………………………………………………………………………………… 10

10- رویکردها و فنون جمع آوری اطلاعات ……………………………………………….. 10

11- تعریف برخی از مفاهیم …………………………………………………………………… 10

12-  سازماندهی پژوهش ……………………………………………………………………….. 12

فصل دوم: چارچوب نظری و روش شناسی

مقدمه…………………………………………………………………………………………………. 15

فوکو………………………………………………………………………………………………….. 18

میشل پشو…………………………………………………………………………………………… 21

تئون ای وان دایک ………………………………………………………………………………. 21

نورمن فرکلاف …………………………………………………………………………………… 23

نظریه گفتمان لاکلا و موفه …………………………………………………………………… 25

مؤلفه ها و مفاهیم نظریه گفتمان لاکلا و موفه …………………………………………… 27

1- دال ومدلول …………………………………………………………………………………….. 28

دال مرکزی……………………………………………………………………………………………. 29

دال شناور…………………………………………………………………………………………….. 29

اختیاری بودن رابطه دال و مدلول ………………………………………………………………. 29

عنصر، وقته، حوزه گفتمان گونگی ……………………………………………………………… 31

2- مفصل بندی……………………………………………………………………………………… 31

هویت یابی…………………………………………………………………………………………… 32

هویت جمعی و هویت سوژه…………………………………………………………………….. 33

3- بی قراری………………………………………………………………………………………… 33

4- ضدیت وغیریت……………………………………………………………………………….. 34

برجسته سازی وحاشیه رانی………………………………………………………………………… 35

منطق تفاوت و منطق هم ارزی……………………………………………………………………. 35

رقابت ………………………………………………………………………………………………… 36

5- هژمونی وتثبیت معنا ………………………………………………………………………….. 37

انسداد یا توقف …………………………………………………………………………………….. 39

ساختارشکنی  ………………………………………………………………………………………. 40

...

برای دانلود پایان نامه اینجا کلیک کنید