پایان نامه بررسی تأثیرات استفاده از اینترنت بر نگرش فرهنگی روحانیون شهر قم

چکیده

رویکرد مثبت و باز حوزۀ علمیه قم نسبت به پذیرش تکنولوژی های نوین ارتباطی باعث شده است، اقبال به استفاده از جدیدترین وسایل ارتباطی به منظور تحصیل، تحقیق، تبلیغ و تعامل مؤثر با فضای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی جامعه و جهان، در بین روحانیون بسیار چشم گیر باشد و همین امر، طلاب علوم دینی را به صحن علنی جامعۀ بین المللی (در مصاف با انواع دیدگاه ها، نگرش ها و سلیقه های فکری، عقیدتی، فرهنگی، ارزشی و رفتاری متنوع) وارد کرده است.

در پژوهش حاضر با تکیه بر نظریه های ارتباطاتی (نظریه بوم شناسی رسانه ها، و مجموعه نظریه های مربوط به رویکرد رسانه های قدرتمند) و نیز نظریه های روان شناسی اجتماعی در خصوص شکل گیری و تغییر نگرش ، و در قالب یک تحقیق بین رشته ای تأثیرات رسانۀ اینترنت بر نگرش فرهنگی روحانیون، مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور، از روش پیمایش و تکنیک پرسشنامه برای جمع آوری اطلاعات از جامعۀ آماری پژوهش (روحانیون شهر قم) استفاده گردید که از طریق دو مرحله نمونه گیری (خوشه ای و در دسترس) ابتدا مدارس حوزوی و سپس واحدهای تحقیق (طلاب علوم دینی) برای جمع آوری اطلاعات مشخص گردیدند.

تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده، نشان می دهند که بین استفاده از اینترنت (در دو بُعد میزان استفاده و نوع محتوای مورد استفاده) با نگرش فرهنگی روحانیون ارتباط معنی داری وجود دارد؛ بدین ترتیب که نگرش فرهنگی روحانیونی که به میزان زیادتری از اینترنت استفاده می کنند، بیش تر به سمت نوگرایی تمایل دارد و بر عکس هر چه میزان استفاده از اینترنت کم تر باشد، نگرش فرهنگی آن ها بیش تر به سمت سنت گرایی میل می کند. هم چنین هر چه روحانیون، محتوایی را که در چارچوب اخلاقی، شرعی، قانونی یا صنفی آن ها قرار دارد مورد استفاده قرار می دهند، نگرش آن ها سنتی تر و هر چه قدر محتوای خارج از این چارچوب را مورد استفاده قرار می دهند، نگرش فرهنگی نوگرایانه تری خواهند داشت.

کلید واژگان: اینترنت، روحانیون، نگرش فرهنگی، نوگرایی، سنت گرایی

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات پژوهش… 1

1ـ1ـ مقدمه. 2

2ـ1ـ بیان مسئله. 4

1ـ2ـ1ـ دورۀ فرهنگ شفاهی؛ دورۀ سلطۀ دین بر رسانه ها 5

2ـ2ـ1ـ دورۀ فرهنگ کتبی؛ دورۀ چالش بین دین و رسانه ها 5

3ـ2ـ1ـ دورۀ فرهنگ الکترونیک؛ دورۀ سلطۀ رسانه ها بر دین.. 7

3ـ1ـ ضرورت پژوهش… 9

4ـ1ـ اهداف پژوهش… 13

1ـ4ـ1ـ هدف کلی: 13

2ـ 4ـ1ـ اهداف جزئی: 13