پایان نامه مطالعه تطبیقی حق سکوت متهم در حقوق کیفری ایران و اسناد بین المللی و منطقه ای

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد رشت
دانشکده علوم انسانی
گروه آموزشی حقوق
پایان نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد
رشته : حقوق          گرایش : حقوق جزا و جرم شناسی

عنوان :

مطالعه تطبیقی حق سکوت متهم در حقوق کیفری
ایران و اسناد بین المللی و منطقه ای

استاد راهنما :
دکتر شهرام بهمن تاجانی

استاد  مشاور :
دکتر مجتبی جانی پور

بهمن 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                           صفحه

چکیده…………………………………………………………………………………………………………………………. 1

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………….. 2

1- بیان مساله……………………………………………………………………………………………………………….. 5

2- اهمیت و ضرورت تحقیق……………………………………………………………………………………………. 6

3-ادبیات تحقیق……………………………………………………………………………………………………………. 6

4- اهداف تحقیق…………………………………………………………………………………………………………… 8

4-1- اهداف آرمانی……………………………………………………………………………………………………….. 8

4-2- اهداف ویژه………………………………………………………………………………………………………….. 8

4-3- اهداف کاربردی…………………………………………………………………………………………………….. 8

5- سوالات تحقیق…………………………………………………………………………………………………………. 9

6- فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………………………………….. 9

7- روش تحقیق……………………………………………………………………………………………………………. 9

8- سازماندهی تحقیق……………………………………………………………………………………………………. 10

فصل اول:کلیات و مفاهیم و خاستگاه حق سکوت…………………………………………………………… 11

1-1 واژه شناسی تعریف حق سکوت………………………………………………………………………………… 12

1-1-1-تعریف حق……………………………………………………………………………………………………… 12

1-1-2 . تعریف سکوت………………………………………………………………………………………………… 12

1-1-3 تعریف حق سکوت متهم……………………………………………………………………………………… 12

1-1-4 مفهوم حق سکوت متهم……………………………………………………………………………………….. 13

1-1-5 مفهوم عدالت…………………………………………………………………………………………………….. 18

1-2 تاریخچه حق سکوت متهم……………………………………………………………………………………….. 18

1-3  خاستگاه حقوق متهم در اندیشه اسلامی……………………………………………………………………… 19

1-3-1 اصول حاکم بر سیستم دادرسی امام علی (ع)…………………………………………………………….. 20

1-3-2 اصل تساوی افراد در برابر قانون……………………………………………………………………………. 20

1-3-3 اصل تساوی افراد در برابر دادگاه…………………………………………………………………………… 20

1-3-4 اصل علنی بودن دادرسی ها…………………………………………………………………………………… 20

1-3-5 اصل حق دفاع متهم از خود………………………………………………………………………………….. 20

1-3-6 اصل جواز پذیرش وکیل در دعاوی………………………………………………………………………… 21

1-3-7 اصل برائت……………………………………………………………………………………………………….. 21

1-3-8  اصل ضرورت جبران خسارت وارده بر متهم……………………………………………………………. 21

1-3-9 صدور قرار تأمین متناسب با وضعیت متهم (ضمان و کفالت)………………………………………… 21

1-3-10 احترام به  حیثیت ذاتی افراد………………………………………………………………………………… 22

1-3-11  دادرسی فوری و بـدون تأخیر…………………………………………………………………………….. 22

1-3-12اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها…………………………………………………………………….. 22

1-3-13 اصل منع شکنجه در اخذ اقرار……………………………………………………………………………… 22

1-4اصول کلی حاکم بر حق سکوت متهم…………………………………………………………………………… 23

1-4-1 اصل برائت……………………………………………………………………………………………………….. 23

1- 4-2 اصل قانونی بودن جرایم و مجازات ها……………………………………………………………………. 25

1-5 مبنای حق سکوت………………………………………………………………………………………………….. 27

1-5-1  مبانی قانونی حق سکوت متهم……………………………………………………………………………… 29

1-5-2  مبانی اخلاقی و شرعی حق سکوت متهم………………………………………………………………… 29

1-6 قلمرو حق سکوت متهم…………………………………………………………………………………………… 30

1-7 آثار حق سکوت متهم……………………………………………………………………………………………… 31

1-8 تفسیر سکوت……………………………………………………………………………………………………….. 32

فصل دوم : مبانی فقهی حق سکوت متهم……………………………………………………………………… 33

2-1 حق سکوت متهم در جرایم واجد جنبه حق الله……………………………………………………………… 34

2-1-1- لزوم رعایت حق سکوت متهم از سوی مقام قضایی………………………………………………….. 34

2-1-2  حکم تکلیفی متهم درباره سکوت………………………………………………………………………….. 37

2-1-3 اثر وضعی سکوت متهم……………………………………………………………………………………….. 39

2-2  حق سکوت متهم در جرایم واحد جنبه حق الناس…………………………………………………………. 40

2-2-1  لزوم رعایت حق سکوت متهم از سوی مقام قضایی…………………………………………………… 40

2-2-2- حکم تکلیفی متهم درباره سکوت………………………………………………………………………….. 44

2-2-3- اثر وضعی سکوت متهم……………………………………………………………………………………… 45

فصل سوم : جایگاه حق سکوت متهم در قوانین موضوعه ایران و اسناد بین المللی……………. 46

3-1 حقوق متهم در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران……………………………………………………….. 47

3-1-1 حقوق متهم در مرحله کشف جرم………………………………………………………………………….. 50

3-1-2 حقوق متهم در مرحله تحقیقات مقدماتی………………………………………………………………….. 51

3-1-2-1 اصل برائت……………………………………………………………………………………………………. 52

3-1-2-2 منع شکنجه……………………………………………………………………………………………………. 52

3-1-3 حقوق متهم در مرحله تعقیب جرم………………………………………………………………………….. 55

3-1-4 حقوق متهم در مرحله دادرسی………………………………………………………………………………. 56

3-1-5 حقوق متهم پس از مرحله دادرسی یا اجرای مجازات………………………………………………….. 58

3-2جایگاه حق سکوت متهم در اسناد بین المللی…………………………………………………………………. 59

3-2-1اعلامیه جهانی حقوق بشر……………………………………………………………………………………… 60

3-2-2میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی…………………………………………………………………….. 63

3-2-3 اساسنامه دادگاه کیفری بین المللی…………………………………………………………………………… 70

3-3 حق سکوت متهم در قوانین داخلی برخی از کشورهای منتخب…………………………………………. 77

3-3-1 حق سکوت متهم در امریکا…………………………………………………………………………………… 77

3-3-2 حق سکوت متهم در کانادا……………………………………………………………………………………. 79

3-3-3 حق سکوت متهم در انگلستان……………………………………………………………………………….. 80

3-3-4  حق سکوت متهم در استرالیا………………………………………………………………………………… 83

3-3-5 حق سکوت متهم در فرانسه………………………………………………………………………………….. 86

3-3-6 حق سکوت متهم در کویت…………………………………………………………………………………… 86

3-3-7 حق سکوت متهم در مصر…………………………………………………………………………………….. 87

نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………. 88

منابع و مآخذ………………………………………………………………………………………………………………. 91

 

چکیده

رعایت حقوق متهمین در جریان دادرسی از ملزومات اجرای عدالت قضایی است و این اصل در قوانین ملی و بین المللی تجلی یافته است؛ لذا حقوق دفاعی متهم در مراحل مختلف رسیدگی به یک اتهام، در مقرره های بین المللی از جمله میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و در عرصه داخلی در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تضمین شده است. با این وجود در قوانین عادی اقدامات لازم و موثری در جهت تحقق بخشیدن به این دسته از حقوق صورت نگرفته است. یک جنبه از این حقوق، حق سکوت متهم درمراحل تعقیب، تحقیق و دادرسی است. حق سکوت متهم موافق اصول بشر و ثمره اصل برائت است. هر مقامی اعم از قضایی و انتظامی نباید متهم را مجبور به اقرار به مجرمیت یا اقرار به عمل نکرده، نماید یا او را مجبور کند علیه خود دروغ بگوید. اصل 38 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به صراحت به ممنوعیت اخذ اقرار از طریق توسل به اکراه و اجبار اشاره کرده است. ضمن آن که سکوت متهم را نمی توان دلیل بر صحت واقعه یا تایید آن تلقی کرد. چرا که اگر سکوت متهم را به زیان او تفسیر کنیم، خود به خود حق سکوت را از او سلب کرده ایم.

اگر چه در قانون آیین دادرسی کیفری ایران مصوب سال1392 ، هیچ مقرره صریحی در خصوص داشتن حق سکوت متهم دیده نمی شود، اما از ماده 197 قانون مذکور به صورت تلویحی این حق برای متهم استخراج می گردد. در اسناد فرا ملی نیز حق سکوت متهم موضوعی است که تحقیق حاضر بر آن است که تکلیف یا عدم تکلیف مقامات قضایی و محدوده آن در آگاه کردن متهم مبنی بر ساکت ماندن در مقابل اتهامات مشخص گردد.

واژگان کلیدی: حق سکوت، حقوق متهم، اصل برائت، حقوق ایران، اسناد فرا ملی و منطقه ای.

برای دانلود پایان نامه اینجا کلیک کنید