پایان نامه ارشد باموضوع شناسایی و تبیین جایگاه حقوقی قرعه

عنوان کامل پایان نامه :

شناسایی و تبیین جایگاه حقوقی قرعه ، بررسی و جایگاه آن در فقه اسلامی

تکه هایی از این پایان نامه :

قرعه در مذاهب چهار گانه اهل سنت:

ما شیعیان امیرالمومنین امام علی (ع) و ائمه اطهار (س) با داشتن کتب اربعه و جوامع حدیثی با وجود آن همه احادیث معتبر و مستند ، و نیز با وجود فقها ی بزرگ شیعه در طول تاریخ ، بی نیاز از استفاده از کتب اهل سنت و روایات منقول توسط آن ها ، هم چنین بی نیاز از نظرات و آرای ائمه آن ها می باشیم . و مطالب این بخش صرفا جهت اطلاع از نظرات و آراء آن ها در باب قرعه جمع آوری شده است .۲

قرعه در فقه اهل سنت

فقهای اهل سنت نیز همانند فقها ی شیعه در کتب فقهی خود در برخی موارد به قرعه استناد کرده اند که از دو کتاب فقهی اهل سنت یعنی ((صحیح بخاری)) و ((مسند احمد بن حنبل)) روایاتی برگزیده شده است که در دو مبحث از خاطرتان می گذرد ؛ مبحث اول شامل روایات قرعه در کتاب صحیح بخاری و مبحث دوم هم شامل روایات مربوط به کتاب مسند احمد بن حنبل می باشد :

 

مبحث اول: شامل شش حدیث است که بخاری در کتاب صحیحش در کتاب شهادات ، در باب ((القرعه فی المشکلات)) پنج حدیث و در کتاب الصلوه ، تنها به ذکر یک حدیث در مورد قرعه اکتفا نموده است که این احادیث در باب قرعه عبارتند از :

1. قال ابوهریره )):عرض النبی (ص) علی قوم الیمین فاسرعوا ، فامر ان یسهم بینهم فی الیمین ایهم یحلف ))۱ یعنی ابوهریره می گوید : ((پیامبر اکرم (ص) از گروهی (جهت بینه و شهود) تقاضا کردند که قسم بخورند ، آن گروه در قسم خوردن سبقت گرفتند ، پیامبر دستور دادند بین آن ها قرعه انداخته شود که کدام یک از آن ها قسم بخورند .
2. قال النبی )) : مثل المدهن فی حدود الله و الواقع فیها ، مثل قوم استهموا سفینه فصارهم بعضهم فی اسفلها و صار بعضهم فی اعلانها ، فکان الذی فی اسفلها یمرون بالماء علی الذین فی اعلانها یعنی پیامبر اکرم (ص) فرمودند )): مثل کسی که در اجرای حدود خدا سستی می کند و کسی که در حدود خدا دخالت می کند ، مثل گروهی است که در کشتی قرعه می زنند و بعضی در پایین و بعضی در بالا جای می گیرند ، پس کسانی که در پایین هستند ، یرای کسانی که بالا هستند آب می فرستند.))
3. عن ام العلاء من نساء الانصار :(( ان عثمان بن مظعون طار له سهمه فی السکنی حین اقرعت الانصار سکنی المهاجرین …))۲ یعنی یکی از زنان انصار می گوید :((عثمان بن مظعون زمانی که انصار برای سونت دادن مهاجرین قرعه می انداختند ، تیرش را جهت انتخاب مسکن پرتاب کرد . ))
4. عن عایشه :((ان النبی (ص) اذا اراد سفرا اقرع بین نسائه فایتهن خرج سهما خرج بها معه…))۳ یعنی عایشه می گوید :(( هر گاه پیامبر اکرم (ص) قصد سفر می کردند ، بین همسرانش قرعه می انداختند ، پس قرعه به نام هر که می افتاد او را با خود به سفر می برد)).
5. عن ابی هریره :((ان رسول الله (ص) قال :لو یعلم الناس فی النداء و الصف الاول ، ثم لم یجدوا الا عن یستهموا علیه لا ستهموا …))۴ ابو هریره می گوید : پیامبر فرمود اگر مردم پاداشی را که در اذان گفتن و صف اول نماز جماعت هست ، را می دانستند و جایی برای آن پیدا نمی کردند ، حتما برای آن قرعه می زدند …

 

۶- و قال فی کتاب الصلوه :(( و یذکرون ان اقواما اختلفوا فی الاذان ، فاقرع بینهم سعد ))۱  در کتاب الصلوه می گوید :(( و می گویند اینکه گروه هایی در اذان گفتن اختلافشان شد ، پس سعد بین آن ها جهت رفع اختلاف قرعه انداخت.))

مبحث دوم: این مبحث هم مانند مبحث اول شامل چهار حدیث است که احمد بن حنبل در کتاب مسند خود در باب قرعه از آن یاد کرده است ، این احادیث عبارتند از :

۱- عمران بن حصین :((و فیه ان رجلا اعتق سته مملوکین له عند موته ، و لم یکن له مال غیرهم ، فدعا بهم رسول الله (ص) فجزاهم اثلاثا ، ثم اقرع بینهم ، فاعتق اثنین و ارق اربعه .))۲ به این معنا که مردی هنگام وفاتش وصیت کرد که شش برده ای که نزد او بودند، آزاد شوند، و غیر از آنها هم مالی نداشت،پیامبر اکرم(ص) ایشان را سه قسمت کردند و بین ایشان قرعه انداخت، پس دو نفر را آزاد کرد و چهار نفر دیگر را برده قرار داد.)).

۲- زید بن ارقم((کان علی (ع) بالیمن ، فاتی بامراه و طاها ثلاثه نفر…فالزم الولد للذی خرجت علیه القرعه )).۳.یعنی اینکه زید بن ارقم روایت می کند:علی(ع) در یمن بود، زنی را که سه نفر با او آمیزش کرده بودند ، نزد حضرت آوردند ، پس علی (ع) بچه را برای کسی که قرعه به نام او در آمد ، قرار داد.

۳-لاقدم رسول الله (ص) المدینه ، اقترع الانصار ایهم یاوی رسول الله (ص) ، فقرعهم ابو ایوب ، فاوی رسول الله(ص).۴ به این معنا که زمانی که پیامبر به مدینه آمد ، انصار قرعه انداختند که کدام یک پیامبر را پناه دهد ، پس ابو ایوب برایشان قرعه انداخت ، پیامبر را پناه داد.

۴- عن الزبیر فی غزوه احد ، جائت امی صفیه بکفنین لاخیها حمزه ، فاذا قتیل فی جنبه قد فعل به ما فعل بحمزه فوجدنا غصاضه و حیا ان نکفن حمزه فی ثوبین ولانصاری لا کفن له ، فقلنا :لحمزه ثوب و للانصاری ثوب فلما کان احد الکفنین اکبر من الآخر ، فاقترعنا بینهما ، فکفنا کل واحد فی الثوب الذی صار له .۵

 

زبیر می گوید :در غزوه احد ، مادرم صفیه دو کفن برای برادرش حمزه آورد . در همین هنگام کنار حمزه ، کشته ای افتاده بود ، و همان به سرش آمده بود که بر سر حمزه آمده بود . برای ما دشوار بود و شرم می کردیم که حمزه را در دو کفن بپیچیم ، ولی آن انصاری کفنی نداشته باشد ، پس گفتیم یک کفن برای حمزه و یک کفن برای آن مرد انصاری ، چون یکی از دو کفن بزرگتر بود ، بین آن دو قرعه انداختیم ، پس هر یک را در کفنی که قرعه به نام او افتاده بود پیچیدیم.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

پرسشهای فراوانی پیرامون موضوع تحقیق وجود دارد ، اما مهم ترین آن که در این تحقیق به دنبال پاسخ  آن خواهیم بود ، بدین قرار است:

1. آیا قرعه به عنوان قاعده ای فقهی قابل پذیرش بوده و به عنوان دلیل در مسایل حقوق خصوصی و کیفری قابل استناد است؟
2. قرعه چه زمانی مورد استفاده قرار می گیرد ؟

 متن فوق بخش هایی از این پایان نامه بود

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد

می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :   شناسایی و تبیین جایگاه حقوقی قرعه ، بررسی و جایگاه آن در فقه اسلامی با فرمت ورد